ایران اخیرا اعلام کرده است توطئه بزرگ اسرائیل برای خرابکاری در برنامه موشکی ایران را خنثی کرده است. یک مقام نظامی ایران گفته است که این طرح نزدیک به یک دهه در جریان بوده و اگر خنثی نمیشد، نزدیک به ۱۹ میلیون دلار خسارت به برنامه موشکی تهران وارد میکرد. آن نکته مهمی که برخی […]
ایران اخیرا اعلام کرده است توطئه بزرگ اسرائیل برای خرابکاری در برنامه موشکی ایران را خنثی کرده است. یک مقام نظامی ایران گفته است که این طرح نزدیک به یک دهه در جریان بوده و اگر خنثی نمیشد، نزدیک به ۱۹ میلیون دلار خسارت به برنامه موشکی تهران وارد میکرد.
آن نکته مهمی که برخی از کارشناسان خاطرنشان کردهاند این است که اجزای دستکاری شده «بسیار شبیه» تجهیزات ساخت روسیه هستند. اگر این درست باشد، میتواند نشان دهد که آژانس جاسوسی موساد به خط تدارکات نظامی مسکو به تهران نفوذ کرده است، چیزی که عواقبی غیرقابل پیش بینی دارد.
در حالی که اسرائیل درباره این اتهامات اظهار نظری نکرده، ایران اغلب دشمن اصلی خود را به تلاش برای خرابکاری در برنامههای دفاعی و هستهای خود متهم میکند.
ماجرا از چه قرار است؟
وزارت دفاع ایران در ۳۱ آگوست اعلام کرد که توطئه آژانس جاسوسی موساد اسرائیل برای خرابکاری در برنامه موشکی خود را خنثی کرده است. این وزارتخانه در بیانیهای اعلام کرد که شبکهای از عوامل تحت رهبری موساد قصد داشتند قطعات معیوب را به خطوط تولید موشکهای ایران وارد کنند. این وزارتخانه گفت که در خنثی کردن این طرح، حفاظت اطلاعات این سازمان «یکی از پیچیدهترین عملیاتهای امنیتی و اطلاعاتی» را در سالهای اخیر انجام داده است.
جاسوس اسرائیل در صنایع نظامی و دفاعی ایران چه زمانی شناسایی شد؟
روایتی از نقشه شوم موساد/ ماجرای خرابکاری در وزارت دفاع ایران از کجا آغاز شد؟
یک مقام اطلاعاتی وزارت دفاع که نامش فاش نشده، تاکید کرد که قطعات معیوب به گونهای دستکاری شده بودند که با یک تایمر منفجر شوند و علاوه بر ایجاد تلفات، به خطوط تولید آسیب برسانند.
رضا طلایی نیک، سخنگوی وزارت دفاع، در ۳۱ آگوست با تشریح این طرح، گفت که این توطئه میتوانست حدود ۱۹ میلیون دلار خسارت به همراه داشته باشد. تلویزیون ایران تصاویری از «هزاران» کانکتور معیوب مورد استفاده در تولید موشک را نشان داد که دستکاری شده بودند تا منفجر شوند، و تایمرهایی داشتند که میتوانستند ماهها بعد فعال شوند.طلایی نیک متعهد شد که هر کشوری که ممکن است به اسرائیل کمک کرده باشد، با پیگرد قانونی مواجه خواهد شد. وی از هیچ کشور خاصی به صراحت نام نبرد. شایان ذکر است که برخی از کارشناسان معتقدند اجزا کشف شده شبیه به کانکتورهای ساخت روسیه هستند.
مهدی فرحی، معاون اول وزیر دفاع در ۲ سپتامبر گفت که این طرح از سال ۲۰۱۴ (۱۳۹۳) در جریان بوده است.فرحی گفت: کانکتورهای معیوب در سال ۱۳۹۷ (۲۰۱۸) وارد شده و برای انفجار در زمانهای مشخصی دستکاری شده بودند.معاون وزیر دفاع تاکید کرد که ایران روند توطئه را بدون اینکه موساد متوجه شود که برنامهاش فاش شده، زیر نظر داشته است.
رسانههای محافظه کار ایران خبر خنثی کردن این توطئه را جشن گرفتهاند و به اسرائیل طعنه زدهاند. روزنامه همشهری، متعلق به شهرداری تهران، در صفحه اول خود نوشت که اسرائیلیها «دوباره تحقیر شدند». شبکه جام جم، اسرائیل و آمریکا را متهم کرد که تلاش میکنند کیفیت سختافزار نظامی ساخت ایران را پیش از لغو تحریمهای موشکی شورای امنیت سازمان ملل در اکتبر ۲۰۲۳ تحت مفاد توافق ۲۰۱۵، زیر سوال ببرند.
با این وجود اما در سالهای اخیر تعدادی از چهرههای اصلی مرتبط با برنامه موشکی و هستهای ایران جان خود را از دست دادهاند.
بنا به برخی گزارشها، اسرائیل در یک انفجار مهیب در یک پایگاه موشکی در نزدیکی تهران در نوامبر ۲۰۱۱ دست داشته است که منجر به درگذشت سردار حسن تهرانی مقدم شد، مردی که اغلب به عنوان پدر برنامه موشکی ایران معرفی میشود.محسن فخری زاده، دانشمند ارشد هستهای، در نوامبر ۲۰۲۰ در روز روشن در خارج از تهران به ضرب گلوله ترور شد. این حمله نیز به اسرائیل نسبت داده شد، که به استفاده از سلاح مبتنی بر هوش مصنوعی متهم شد.
سایتهای کلیدی نظامی و هستهای در داخل ایران نیز در سالهای اخیر هدف قرار گرفتهاند و توجهها را به عملکرد سرویسهای امنیتی بیشمار جمهوری اسلامی جلب کرده است.در آوریل ۲۰۲۳، بنا به گزارشها، یک مرکز نظامی در اصفهان هدف حمله نافرجام یک پهپاد کوچک قرار گرفت. رسانههای ایرانی اسرائیل را به دست داشتن در این حمله متهم کردهاند.مجتمع غنی سازی اورانیوم نطنز نیز در موارد متعدد از جمله در ژوئیه ۲۰۲۰ و آوریل ۲۰۲۱ مورد حملات سایبری و خرابکاری قرار گرفته است.
هم زمان با این نبرد اطلاعاتی، ایران در ماههای اخیر از چندین پیشروی نظامی بزرگ سخن گفته و آنها را تهدیدی برای اسرائیل معرفی کرده است.
ماه گذشته، ایران از جدیدترین محصول خود در خط هواپیماهای بدون سرنشین جنگی مهاجر موسوم به مهاجر-۱۰ رونمایی کرد. یک ویدیوی تبلیغاتی برای این پهپاد، شامل هشداری به زبان فارسی و عبری بود که به اسرائیلیها میگفت «پناهگاههای خود را آماده کنید».
در ماه ژوئن، ایران اولین موشک مافوق صوت خود را به نمایش گذاشت و گفت که سامانههای دفاع موشکی مانند گنبد آهنین اسرائیل در برابر آن «ناتوان» هستند.
امیرعلی حاجی زاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در بهمن ماه از ساخت موشک کروز جدید با برد ۱۶۵۰ کیلومتر خبر داد. حاجی زاده در هشداری پنهان به اسرائیل گفت که این برد «نیازی به توضیح ندارد.»
در حالی که ایران به زرادخانه هواپیماهای بدون سرنشین خود میبالد، این سلاحها همچنین به جبهه جدیدی برای درگیری سیاسی با غرب تبدیل شدهاند. تقویت روابط نزدیکتر میان مسکو و تهران منجر به اعمال چندین دور تحریم از سوی اتحادیه اروپا و آمریکا شده است.
ایران تایید کرده است که «قبل از» حمله به اوکراین «تعداد محدودی پهپاد» در اختیار روسیه قرار داده است. با این حال، تهران تاکید دارد که پهپادها به طور خاص برای اهداف جنگی مسکو عرضه نشدهاند.
فراتر از تحریم ایران به اتهام تحویل ادعایی پهپادها به روسیه، قدرتهای غربی به این موضوع به عنوان یکی از دلایل کلیدی اشاره کردهاند که احیای توافق هستهای ۲۰۱۵ دیگر روی میز نیست. صادرات پهپادهای ایرانی همچنین توسط قدرتهای اروپایی به عنوان نقض توافق هستهای توصیف شده است.
مسیر آینده
ایران آشکارا دستاوردهای نظامی خود را به عنوان تهدیدی برای اسرائیل ترسیم میکند، حتی در شرایطی که تل آویو را به حملات مستمر علیه خود، به ویژه در سوریه متهم میکند.
ایران به زرادخانه گسترده پهپادها و موشکهای تولید داخل خود میبالد. جدای از استفاده از این تجهیزات به عنوان یک عامل بازدارنده، تهران نشان داده که میخواهد وارد بازار سودآور فروش تسلیحات شود.
بعید است که جنگ در سایه بین ایران و اسرائیل به این زودیها فروکش کند، به ویژه اگر مذاکرات ایران با غرب برای احیای توافق هسته ای ۲۰۱۵ به مسیر خود بازگردد.
اگر خطوط تدارکاتی چین یا روسیه به ایران توسط اسرائیل مورد نفوذ قرار گرفته باشد، این موضوع میتواند باعث ایجاد تنش بین پکن، مسکو و تل آویو شود.
۲۷۲۲۰